Jak obchodziliśmy 100-lecie NIEPODLEGŁOŚCI w Wielkiej Brytanii?

'

11 listopada świętowaliśmy 100-lecie odzyskania niepodległości przez Polskę. Z tej okazji przygotowany został imponujący program obchodów. Odbywały się one nie tylko nad Wisłą ale również w wielu krajach na całym świecie – także w licznych miastach w Zjednoczonym Królestwie.

Polacy w Londynie uczcili 100-lecie

W przeddzień Święta Niepodległości, odbyła się jubileuszowa Msza św. w Katedrze Westminsterskiej. Celebrowana była przez prymasa Polski Wojciecha Polaka. Do kościoła przybyła tak duża liczna naszych rodaków, że nie tylko wypełnili po brzegi wnętrze, ale także przed świątynią utworzył się niemały tłum. Wśród obecnych zobaczyć można było m.in.: reprezentantów środowisk kombatanckich, liczne poczty sztandarowe, tradycyjne polskie stroje ludowe a także zastępy harcerzy i zuchów. Tego samego dnia w POSK-u wykład pt. „Odrodzenie Polski w 1918 roku” wygłosił jeden z najbardziej znanych historyków – prof. Wojciech Roszkowski, na tę okazję specjalnie zaproszony do Londynu.

Natomiast w Ealing – nazywanym polską dzielnicą, 11 listopada zorganizowany został marsz dla uczczenia 100-lecia odzyskania suwerenności. Dla przypomnienia okoliczności wydarzeń z 1918 r. część uczestników pochodu przebrana była za żołnierzy z Armii Hallera.

Armia Hallera była ochotniczą formacją wojskową dowodzoną przez gen. Józefa Hallera, zwaną też Błękitną Armią. Została powołana dekretem prezydenta Francji 4 czerwca 1917 r., z inicjatywy Romana Dmowskiego i kierowanego przez niego Komitetu Narodowego Polski. Wojsko bardzo szybko powiększało swoją liczebność dzięki masowo wstępującym do niego polskim emigrantom m.in. z Francji, Włoch, W. Brytanii i Hiszpanii oraz Polakom, którzy wydostawali się z zaborów, żeby dołączyć do oddziałów. W momencie odzyskania niepodległości była główną siłą militarną odradzającego się Państwa Polskiego. Po dotarciu do kraju została skierowana na wschód, gdzie odparła inwazję Armii Czerwonej, następnie wzięła udział w wojnie polsko-ukraińskiej, a w 1920 r. w Bitwie Warszawskiej.

Przygotowanych zostało również wiele innych atrakcji. W Southbank Centre odbył się koncert „Symfonii pieśni żałosnych” Henryka Góreckiego, któremu towarzyszyła brytyjska premiera „Fanfary na orkiestrę” Krzysztofa Pendereckiego. Wieczorem w Royal Albert Hall przygotowano występ zatytułowany „Sto lat”. Podczas pokazu zaśpiewały największe gwiazdy polskiej sceny muzycznej, m.in.: Edyta Górniak, Anna Maria Jopek, Stanisław Sojka, Lombard oraz Leszek Możdżer, a także polskie chóry i zespoły folklorystyczne. 

Obchody w Edynburgu

Pomnik gen. Stanisława Maczka w Edynburgu

W stolicy Szkocji na 100-lecie niepodległości Polski, na dziedzińcu ratusza odsłonięto rzeźbę gen. Stanisława Maczka. Uroczystość odbyła się 3 listopada i wzięli w niej udział m.in.: ambasadora RP w Londynie Arkady Rzegocki, reprezentacja władz miejskich na czele z Lordem Provostem Edynburga, Dowódca Generalny Sił Zbrojnych, gen. broni Jarosław Mika, przedstawiciele organizacji kombatanckich i Polonii, harcerze oraz tłumnie przybyli Polacy z Edynburga i okolic.

Prace nad pomnikiem gen. Maczka udało się ukończyć tuż przed Świętem Niepodległości dzięki interwencji naszego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Kampania na rzecz budowy posągu zapoczątkowana została 24 lata temu – przez szkockiego parlamentarzystę – Lorda Frasera of Carmyllie. Następnie, po jego śmierci, kontynuowana była przez jego rodzinę i inne zaangażowane środowiska. To wówczas powołano fundację Gen. Stanisław Maczek Memorial Trust, której zadaniem było pozyskiwanie środków na realizację przedsięwzięcia. Koszt projektu oszacowano na 85 tys. funtów. Mimo wieloletnich usilnych działań, ciągle nie udawało się zebrać niezbędnej kwoty. Ostatecznie w 2018 r. inicjatywa nabrała rozpędu, ponieważ do akcji włączył się polski MSZ, który przekazały brakującą sumę 18 tys. funtów. Dzięki temu odsłonięcie rzeźby polskiego bohatera nastąpiło na początku listopada, uświetniając obchody jubileuszu w Szkocji.

Następnego dnia, 4 listopada w katedrze Najświętszej Marii Panny w Edynburgu, w nawie bocznej wmurowana została tablica ku czci polskich patriotów, rządu emigracyjnego, dowódców, żołnierzy oraz osób cywilnych, którzy przez dziesięciolecia kultywowali ideę wolnej Polski na Wyspach Brytyjskich. Uroczystość odbyła się w trakcie niedzielnej Mszy św. koncelebrowanej przez arcybiskupa Edynburga i St. Andrews – Leo Williama Cushley oraz biskupa Wiesława Lechowicza, Delegata KEP ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej.

Natomiast 11 listopada w katedrze odprawiona została Msza św. w patriotycznej oprawie. Dzięki celebrującemu ją polskiemu proboszczowi ks. Tadeuszowi Putonowi, podczas liturgii nie zabrakło odniesień do polskiej historii i naszej trudnej drogi do niepodległości.  

Marsz Niepodległości w Peterborough

Marsz Niepodległości w Peterborough (źródło: VI Marsz Niepodległości w Peterborough)

W Peterborough dla uczczenia rocznicy zorganizowany został Marsz Niepodległości. Inicjatywa ta stała się już swoistą tradycją w mieście, bo tegoroczny marsz odbył sie szósty rok z rzędu. Nasi rodacy zebrali się na Rynku Głównym, z głośników unosiła się pieśń „Bogurodzica”. Następnie zaczęły się przemówienia. Przypominano postacie Ojców Niepodległości: Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, Wincentego Witosa, Wojciecha Korfantego, Ignacego Daszyńskiego, Kazimierza Sosnkowskiego, Edwarda Rydza-Śmigłego, Józefa Hallera, Józefa Dowbor-Muśnickiego, Tadeusza Rozwadowskiego, a także niepodległościowych działaczy Kościoła: abp. Edmunda Dalbora, prymasa Polski abp. Aleksandra Kakowskiego i abp. Adama Stefana Sapiehę. Nie zapomniano też o naszych wieszczach narodowych – odczytany został wiersz Juliusza Słowackiego. Podkreślano zasługi polskich żołnierzy, przelewających krew za niepodległą Ojczyznę, począwszy od powstań narodowych, przez I wojnę światową, Cud nad Wisłą, II wojnę światową a na Żołnierzach Wyklętych skończywszy.

Wśród przemawiających znalazł się także Krzysztof Jastrzębski. Jego dziadek był premierem polskiego rządu na uchodźctwie w Londynie. Przed marszem wysłał listy do wszystkich gazet na terenie Wielkiej Brytanii informując, że jeśli będą nazywać święto Polaków „marszem faszystów” – to będzie wytaczał im procesy sądowe.

Następnie ruszył pochód w kierunku Zagłębia w Central Parku. Po drodze uczestnicy skandowali hasła – „Bóg Honor i Ojczyzna”, „Cześć i Chwała Bohaterom”, „Jedna Polska Niepodległa”, „W Jedności Siła Polacy w Jedności Siła – To my, to my, Polacy”,  „Raz sierpem raz młotem, czerwoną hołotę”, „A na drzewach zamiast liści będą wisieć komuniści”, „Nie czerwona, nie tęczowa, ale Polska Narodowa!”. Po dotarciu na miejsce złożono biało-czerwone kwiaty i zapalono znicze przy Pomniku Lotników oraz odśpiewano hymn państwowy.

Marsze, uroczyste Msze św., imprezy i spotkania patriotyczne odbyły się też w wielu innych brytyjskich miastach. Wymienić tutaj można m.in.: Manchester, Liverpool, Birmingham, Coventry, Glasgow, Dundee, Oxford, York, Bristol, Cambridge, Brighton, Belfast i Newcastle.

 

(red.)

Pogoda

-3°C

Warszawa

Przeważnie pochmurno

Wilgotność 77%

Wiatr 27.36 km/h

  • 03 Jan 20190°C-4°C
  • 04 Jan 20190°C-6°C